SP

De SP is een socialistische, eurosceptische partij. De partij werd opgericht in 1972 en kent vooral een sterke lokale, actiegerichte basis. De SP wil ‘een samenleving waarin menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit voorop staan’. Sinds 13 december 2023 is Jimmy Dijk politiek leider.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 22 november 2023 haalde de SP vijf zetels, een verlies van vier zetels ten opzichte van de verkiezingen in 2021. De partij heeft drie zetels in de Eerste Kamer en momenteel geen zetels in het Europees Parlement.

De SP maakt deel uit van de oppositie. [bron]

De SP benadrukt dat maatschappelijke belangen zoals zorg, onderwijs en huisvesting niet door winst en marktwerking bepaald mogen worden. De partij bestrijd actief inkomens- en vermogensongelijkheid en komt op voor de werkende en kwetsbare bevolking.

SP strijdt voor een eerlijker Nederland waarbij mens boven markt gaat. Iedereen krijgt toegang tot betaalbare woningen en huren worden begrensd. Vermogen wordt belast, met een plafond voor de allerrijksten. Energie, openbaar vervoer en andere basisvoorzieningen horen in publieke handen. De lasten voor de ‘gewone mensen’ gaan omlaag. Er komt geen verhoging van defensie-uitgaven naar 2 of 5 procent van het BBP. Dit geld wordt gebruikt voor de zorg en het onderwijs. Nederland is niet langer afhankelijkheid van grootmachten als Rusland en de VS.  Klimaatverandering, migratie, veiligheid, belastingontwijking en consumentenbescherming worden in Europees verband aangepakt, waarbij de soevereiniteit van de lidstaten wordt gerespecteerd.

Je vindt het volledige programma hier.

Hieronder volgt een puntsgewijze samenvatting van het partijprogramma per thema.

EU & Buitenland

• Verklein de Europese Commissie en sta een deel van haar bevoegdheden af aan het Europees Parlement en de lidstaten. Neem deze bevoegdheden op in een nieuw verdrag en leg dit aan de burger voor in een referendum.
• Los problemen die de landsgrenzen overstijgen zoals klimaatverandering, migratie, veiligheid, belastingontwijking en consumentenbescherming binnen Europees verband op. Beperk de afhankelijkheid van de VS en Rusland.
• De allergrootste multinationals dragen bij aan onze samenleving door eerlijk belasting betalen. Schaf geheime afspraken en belastingkortingen af. Vervolg bestuurders van bedrijven die belasting ontduiken strafrechtelijk.
• Weiger verhoging van de defensie-uitgaven naar 5 procent van het BBP conform de NAVO-norm. Er komt geen dienstplicht.

Immigratie & Integratie

• Beperk arbeids-, kennis- en studiemigratie door de invoering van een migratiesaldo van 40 duizend migranten per jaar.
• Voorkom schijnconstructies, gedwongen zelfstandigheid en uitbuiting door strengere arbeidsinspecties en vergunningplicht voor uitzendbureaus.
• Zorg voor opvang in de regio. Als mensen moeten vluchten voor oorlog, geweld en vervolging, dan zorgt de wereldgemeenschap voor een veilig en menswaardig onderkomen. Dat kan het beste in de regio.
• Verruim de mogelijkheden voor vluchtelingen om te werken via betaald werk of vrijwilligerswerk.

Volksgezondheid & Zorg

• Schaf het eigen risico in de zorg af en vervang zorgverzekeraars door een Nationaal Zorgfonds, waarin ook de tandarts, de fysiotherapeut en de ggz zijn opgenomen. Maak de zorgpremies inkomensafhankelijk.
• Maak van de zorg weer een publieke taak om de kwaliteit van de zorg en de betaalbaarheid ervan te kunnen garanderen.
• Ziekenhuizen, huisartsenposten en spoedeisende hulpafdelingen blijven behouden, óók in krimpregio’s. Heropen eerder gesloten zorginstellingen.
• Zet in op een centraal inkoopsysteem voor medicijnen en hulpmiddelen, en bouw een strategische voorraad op. Organiseer de medicijnproductie nationaal of binnen Europa en richt een nationaal onderzoeksfonds voor geneesmiddelen op.

Onderwijs & Wetenschap

• Verlaag de maximale klassengrootte, te beginnen op scholen met de grootste achterstanden. Het speciaal onderwijs blijft toegankelijk.
• Zorg dat alle kinderen gratis schoolontbijt en -lunch krijgen. Start met het schrappen van het lesgeld voor mbo-studenten en maak daarna ook studeren op hogescholen en universiteiten gratis.
• Zorg voor een hogere basisbeurs voor studenten. Schaf het leenstelsel definitief af en compenseer de generatie die daaronder viel. Zet de rente op studieleningen permanent op 0 procent.
• Investeer fors in fundamenteel en onafhankelijk onderzoek. ook als het niet direct toepasbaar of rendabel is.

Economie & Overheid

• Voer een miljonairsbelasting van 5% in boven de €5 miljoen en een vermogensplafond van €50 miljoen. Verplicht vermogens boven de €50 miljoen om de economie en samenleving te versterken.
• Richt een Nationale Investeringsbank op en investeer fors in infrastructuur, energie en woningbouw.
• Leg maximumprijzen op voor basisproducten zoals energie, voedsel en medicijnen.
• Voer een bindend correctief referendum in.

Milieu & Klimaat

• Voorzie alle geschikte daken van zonnepanelen en voer collectieve verduurzaming van woningen door. Investeer in uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnet, zodat nieuwe windparken, zonnepanelen en laadpalen kunnen worden aangesloten.
• Schaf de vliegtaks en plastictaks af en vervang deze door een klimaatrechtvaardigheidstoets, waarbij al het gevoerde beleid op klimaat zorgt voor verminderende uitstoot en vergroting van de bestaanszekerheid.
• Sta gaswinning onder de Waddenzee niet toe. Bouw bestaande gaswinning op de Noordzee zo snel mogelijk af en stop deze direct waar deze een gevaar vormt voor de natuur.
• Versterk natuur en biodiversiteit door grootschalige investeringen in natuurbeheer en -herstel.

Bestaanszekerheid & Wonen

• Bouw één miljoen betaalbare huurwoningen met een maximale huur van €800, via een Nationaal Woonfonds. Bevries huren en schaf tijdelijke huurcontracten af.
• Verhoog het minimumloon en schaf het minimumjeugdloon vanaf 18 jaar af.
• Pak leegstand en grondspeculatie aan met belastingen en onteigeningsmogelijkheden.
• Schaf hypotheekrenteaftrek boven €600.000 versneld af en investeer de opbrengst in sociale woningbouw.

Overige

• Maak openbaar vervoer en de kinderopvang gratis.
• Breid sportvoorzieningen uit en voer een Sportwet in die toegang en betaalbaarheid garandeert. Investeer in de toegankelijkheid en betaalbaarheid van kunst en cultuur.
• Voer een 4-daagse werkweek in.
• Verlaag btw op groente en fruit naar nul en maak anticonceptie en andere voorbehoedsmiddelen gratis beschikbaar.