De fractie van het CDA had sinds de Tweede Kamerverkiezingen van 7 Juli 2023 5 zetels.
De partij is vanaf 1977 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd. Het CDA (en zijn voorgangers) maakte sinds 1918 deel uit van de regering, maar werd in 1994 de grootste oppositiefractie. Fractievoorzitter is Henri Bontenbal. [bron]
Het Christen Democratisch Appèl is een partij met een christen-democratische signatuur met als programmatitel: ‘Bouwen op vertrouwen’. Hiermee richt de partij zich op dat waar het van oudsher aandacht voor heeft: het goede doen in naam van de waardigheid van de mens. Deze verkiezing zien we hierin terug dat het CDA zich richt op fatsoenlijkheid en degelijkheid. Met investeringen in de regio, meer zorg voor zekerheid op het vlak van arbeid en wonen. Ook is er aandacht voor gemeenschapszin, waarbij we moeten denken aan eisen aan integratie en minder druk op huishoudens.
Je vindt het volledige partijprogramma hier.
Hieronder volgt een puntsgewijze samenvatting van het partijprogramma per thema.
EU & Buitenland
- Hef het veto op buitenlands beleid in de EU op bij het veroordelen van mensenrechtenschendingen en het opstellen van sanctielijsten.
- Nederland committeert zich aan de afspraken van de NAVO-capaciteitsdoelstellingen en de nieuwe NAVO-norm om uiterlijk in 2035 3,5 procent van het bbp uit te geven aan defensie. In de komende periode willen we de eerste stap naar 2030 zetten. Daarnaast geven we ook 1,5 procent van het bbp aan defensie-gerelateerde doelen uit.
- Voer een wettelijke meldplicht en transparantie in voor buitenlandse giften aan maatschappelijke en religieuze organisaties; verbied financiering uit onvrije landen zonder volledige toetsing.
- Dring economische afhankelijkheden van China terug, in het bijzonder wanneer het gaat om kritieke infrastructuur zoals havens, energie en communicatie.
Immigratie & Integratie
- Het wordt strafbaar voor uitgeprocedeerde asielzoekers om niet mee te werken aan terugkeer naar het land van herkomst; medemenselijkheid is geen misdrijf.
- Volg het Europese migratiepact als de basis voor nationale richtlijnen voor immigratie (tweestatusstelsel, strenge buitengrensprocedure).
- Voer de spreidingswet uit.
- Alle kansrijke asielzoekers moeten na één maand toegang tot de arbeidsmarkt krijgen.
Volksgezondheid & Zorg
- Er komt een brede suikerbelasting, gratis schoolfruit op de basisschool en roken moet stapsgewijs verboden worden.
- Er komen structurele afspraken tussen overheid en zorgverzekeraars zodat er een betere samenwerking ontstaat in de eerstelijnszorg (huisarts, fysio).
- Hoog-complexe zorg concentreren wordt geconcentreerd in academische ziekenhuizen en gespecialiseerde topcentra die zich meer zullen richten op hun kerntaken.
- Draai de voorgenomen verlaging van het eigen risico terug. Blijf voorstander van tranchering per behandeling. Stop met de vergoeding van ongecontracteerde zorg, om de groei van het aanbod af te remmen.
Onderwijs & Wetenschap
- Bekostiging van het mbo wordt meer langjarig, minder gestuurd op studentenaantallen en meer gebaseerd op samenwerking tussen instellingen met een grotere rol op het gebied van een leven lang ontwikkelen en een betere aansluiting op de arbeidsmarkt.
- Met het hoger onderwijs sluiten we een Kennispact. Daar hoort bij dat er meer regie komt op samenwerking en specialisatie. Bekostiging van hogere onderwijsinstellingen wordt minder gericht op aantallen studenten.
- Voor studenten uit het buitenland vormt een verplichte cursus Nederlands onderdeel van de propedeuse.
- Investeer in onderzoek naar sleuteltechnologieën van de toekomst, zoals AI, quantum-computing, groene chemie, batterijtechnologie en biotechnologie.
Economie & Overheid
- We ontwikkelen Invest NL, Invest International en onderdelen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) door tot een Nationale Investeringsbank.
- We willen een betere regeling voor winstdeling, zodat start- en scale-ups makkelijker werknemers aan zich kunnen binden.
- Zet in op scherpe reductie van zeker 20 procent, betere regelgeving (duidelijker, eenduidiger en doelgerichter) en efficiëntere verantwoording en rapportages.
- Om particulier kapitaal te mobiliseren voor investeringen voeren we de ‘win-win-lening’ in, een belastingkorting in box 3 voor particulieren die een lening aan het Nederlandse mkb verstrekken.
Milieu & Klimaat
- Investeer in een goede mix van kernenergie, windenergie, zonne-energie, waterstof, groen gas, duurzame biomassa, aardwarmte en schone brandstoffen. We houden investeringen in de energietransitie ook voor huishoudens langdurig aantrekkelijk.
- We passen wetgeving aan zodat energieprojecten die uiteindelijk leiden tot minder stikstofuitstoot niet stil komen te liggen.
- Stel duidelijke normen voor PFAS, microplastics en andere schadelijke stoffen en chemicaliën. Zo moet het gebruik daarvan Europees verboden worden in consumentenverpakkingen en materialen waarin ze niet van essentiële waarde zijn.
- Verzilting, verdroging en vernatting zijn een steeds groter probleem. Stimuleer kennisprogramma’s op verzilting en verdroging door boeren en waterschappen te laten samenwerken met wetenschap, bedrijven en overheid.
Bestaanszekerheid & Wonen
- Introduceer een leegstandsheffing in de wet. Bouw jaarlijks 100.000 woningen zodanig dat jongeren in hun eigen regio kunnen wonen. Het uitgangspunt is twee derde van de huizen betaalbaar dient te zijn waarvan 30 procent sociale huur.
- Versnel woningbouw door juridische vertraging te beperken en de gang naar de Raad van State in te perken.
- Bouw de hypotheekrenteaftrek stapsgewijs af in dertig jaar, en verlaag daarmee de inkomstenbelasting.
- Harmoniseren van het inkomensbegrip in de belastingen, toeslagen en sociale zekerheidsloon, zodat uitvoeringsinstellingen dat eenvoudig uit de polisadministratie kunnen halen. Dit maakt ook het automatisch toekennen van toeslagen mogelijk. Een eenduidige definitie voor loon, inkomen, partner en vermogen kan complexiteit wegnemen.
Overige
- Interne partijdemocratie wordt een eis voor politieke partijen; onderzoek dient er te komen of een verhoogde kiesdrempel helpt bij een weerbare democratie.
- Rechters krijgen de mogelijkheid om wetgeving te toetsen aan de Nederlandse Grondwet. Digitale rechten worden beter verankerd in de wet, zoals het recht op transparantie en het recht op eigenaarschap van data.
- Bescherm kinderen tegen kindermarketing en voer een verplichte leeftijdscheck in voor social media.
- De legalisering van online gokken terugdraaien en online gokreclames verbieden. Er komt een leeftijdsgrens van 21 jaar voor online gokken. Er komen aanvullende maatregelen tegen illegale goksites.

Samenvatting partijprogramma 2025
Kaf