BIJ1

Doe eerlijk.

Bij1Samenvatting partijprogramma 2025

BIJ1, voorheen Artikel 1, is een Nederlandse politieke partij die eind 2016 werd opgericht door activiste (en televisie- en radiopresentatrice) Sylvana Simons. Partijlijder is Tofik Dibi. [bron]

De partij heeft als uitgangspunten ‘radicale gelijkwaardigheid’ en ‘economische rechtvaardigheid’ en beschrijft zich als intersectioneel.

In het partijprogramma “Doe eerlijk” richt BIJ1 zich voornamelijk op antiracisme, gelijkwaardigheid en solidariteit. De partij geeft aan dat welvaart oneerlijk verdeeld is, en wil dat winst maken op belangrijke levensbehoeften verdwijnt. Omdat concurentie niet in het voordeel van de burger is, komen belangrijke sectoren als banken, energiebedrijven, netbeheerders, het onderwijs, de zorg en OV in publieke handen. Nederland gaat er alles aan doen om racisme te voorkomen door antiracistische wetten te maken en controles in bedrijven en scholen in te stellen. Op internationaal vlak wil de partij dekoloniseren en de gevolgen van kolonisatie herstellen, de NAVO verlaten en zich inzetten voor steun voor Palestina. De partij zoekt een belangrijkere plek voor klimaat in EU-wetten en -regels en alle energie uit hernieuwbare bronnen, en wil wonen socialer en bereikbaarder maken, zonder winstoogmerk.

Je vindt het volledige programma hier. Bij partijen die in recente peilingen geen zetel zouden halen is vanuit praktische overwegingen de puntsgewijze samenvatting door AI tot stand gekomen in samenwerking met controle van de redactie.

Hieronder volgt een puntsgewijze samenvatting van het partijprogramma per thema.

EU & Buitenland

  • Verlaat de NAVO, kies neutraliteit en verwijder Amerikaanse kernwapens uit Nederland.
  • Voer sancties, boycot en desinvesteringen (BDS) tegen Israël door in alle sectoren; beëindig elke vorm van steun.
  • Stel herstelbetalingen/reparaties in voor het koloniale verleden via een wettelijk Herstelfonds (minimaal een vast aandeel van de Rijksbegroting) en geef roofkunst terug.
  • Leg internationale besluitvorming onder strikte democratische controle en toets handelsrelaties op gelijke rechten en vrede.

Immigratie & Integratie

  • Stop opsluiting en gedwongen uitzetting; garandeer basisvoorzieningen voor iedereen ongeacht verblijfsstatus (“geen mens is illegaal”).
  • Versterk rechten van arbeidsmigranten: verbied koppeling werk-woning, handhaaf minimaal loon en aanpak van uitbuiting.
  • Schaf beleid en regels af die moslims onterecht aan onveiligheid koppelen; hef het gedeeltelijke verbod op gezichtsbedekkende kleding op.
  • Pak discriminatie systematisch aan: voer proactieve inspecties uit en geef stevige sancties bij stagediscriminatie en woon-/arbeidsdiscriminatie.

Volksgezondheid & Zorg

  • Breng de hele zorg (verzekeraars en aanbieders) in publieke handen; schaf het eigen risico en baliebetalingen af.
  • Financier zorg inkomensafhankelijk en verminder bureaucratie en productieprikkels; borg vrije toegang tot basis- en ggz-zorg.
  • Versterk regionale bereikbaarheid en basiszorg; houd voorzieningen toegankelijk voor lage inkomens en kwetsbare groepen.
  • Bestrijd racisme en seksisme in de zorg, inclusief curricula en onderzoek; investeer in doelgroepen waar data/onderzoek ontbreken.

Onderwijs & Wetenschap

  • Maak onderwijs kosteloos: schaf collegegeld af en scheld studieschulden van de ‘pechgeneratie’ kwijt.
  • Veranker antiracisme/dekolonisatie in lerarenopleidingen en curricula; pak stagediscriminatie en onveilige schoolcultuur aan.
  • Leg de focus op toegankelijkheid en democratisering van onderwijsinstellingen; vergroot zeggenschap van docenten en studenten.
  • Richt lokale leerpunten en gratis kinderopvang in om gelijke kansen en levenslang leren te borgen.

Economie & Overheid

  • Verhoog het minimumloon direct naar €19 per uur en verhoog AOW/bijstand evenredig; verkort de werkweek naar 30 uur met loonbehoud.
  • Vergroot werknemersmacht: verplicht ondernemingsraden met vetorecht en bouw werknemerscoöperaties uit; laat grote bedrijven aandelen overhevelen naar werknemersfondsen.
  • Hervorm belastingstelsel: zwaardere vermogens-/erfheffing (100% belasting na een bepaald bedrag), windfall taxes en prijsplafonds op essentiële goederen.
  • Nationaliseer strategische sectoren (banken/energie/netten/OV/zorg/onderwijs) en pak "graaiflatie" aan met transparantie en maximummarges.

Milieu & Klimaat

  • Stop nieuwe olie-, kolen- en gasprojecten; haal energieproductie en -netten in publieke handen en lever 100% hernieuwbaar op termijn.
  • Verduurzaam alle woningen (isolatie/hergebruik materialen) en voer circulaire bouwnormen in.
  • Maak ecocide strafbaar en vervolg bestuurders die langdurig ernstige natuurschade veroorzaken.
  • Versterk natuur en mobiliteit via gratis, beter en toegankelijk OV; geef fietsen en OV voorrang in ruimtelijke inrichting.

Bestaanszekerheid & Wonen

  • Verlaag huren via bindende maximumprijzen voor elke woning en pas te hoge huren (ook in de vrije sector) met terugwerkende kracht aan.
  • Bouw grootschalig sociale huur met een nationaal publiek bouwbedrijf; voeg 1 miljoen sociale woningen toe.
  • Bestrijd leegstand met hoge maandboetes en onteigen na langdurige leegstand; voer een zelfbewoningsplicht en anti-speculatiewet in.
  • Schaf de ‘vrije’ huursector af: breng alle huurwoningen onder een bindend landelijk puntensysteem en maak uitspraken van huurcommissies afdwingbaar.

Overige

  • Maak OV volledig gratis en fuseer spoorbedrijven en ProRail tot één publieke organisatie; nationaliseer bus/tram/metro-exploitatie. Tot het OV volledig gratis is geen extra kosten (zoals accijnzen of rekeningrijden) voor mensen die afhankelijk zijn van de auto.
  • Versterk democratie met landelijke inspraakrondes en bindende rol bij grote wetsvoorstellen; bescherm stakingsrecht, ook bij politieke acties.
  • Decriminaliseer sekswerk volledig en verplaats beleid naar sociale zekerheid/arbeidsrechten; scheid sekswerk van mensenhandel in wet- en regelgeving.
  • Versterk aanpak van racisme/fascisme: verbied fascistische/neonazigroepen, geef zwaardere straffen bij haat-/geweldsmisdrijven en verbied blackface in de openbare ruimte.

1000 pagina's samenvatten kost tijd en geld. En om onafhankelijk te zijn plaatsen we geen reclame. Donaties zijn daarom belangrijk voor ons.

Samengevat: wil je ons steunen met een donatie?